Untitled Document Untitled Document
Image Gallery Photo Gallery Email Email Me SitemapSitemap
Untitled Document
 
 
 

Σκέψεις για το συγκρότημα «Κυπρογένεια»

Η «Κυπρογένεια» ήταν ένα ακαθόριστο όνειρο που όταν σκέφτομαι πως έγινε πραγματικότητα και πως πορεύεται ακάθεκτο, πολλές φορές φτάνω μέχρι δακρύων. Θέλω να' ναι τιμημένο συγκρότημα, επάξιο του οράματος και της αποστολής του, τολμηρό, πρωτότυπο, δυναμικό, δημιουργικό. Η ιδέα ίδρυσης του συγκροτήματος άρχισε να σταθεροποιείται στο μυαλό μου όταν ο Μιχάλης Πιερής, ακούγοντας μια διασκευή που έκανα στο «Σαρατζηνό» του Μιχάλη Χριστοδουλίδη (μέρος της παράστασης «Τραγούδια του κόσμου» που παρουσίασα στο Πανεπιστήμιο Κύπρου το 2004), με παρότρυνε να κάνω κάτι παρόμοιο, αλλά αποκλειστικά κυπριακό. Μετά γενήθηκε «η Δράτζαινα», ένα τραγούδι που έγραψα επηρεασμένος από την ποίηση του Βασίλη Μιχαηλίδη, τότε που μελοποίησα 14 ποιήματά του για μια θεατρική παράσταση (από αυτό το θεατρικό παρουσιάζω το «Αι διαιρέσεις και αι κοινωνίαι»). Είχα όμως ήδη κάνει τις πρώτες μου αναζητήσεις στην Αθήνα, όταν φοιτητής ίδρυσα το «νεανικό συγκρότημα κυπριακής μουσικής» και στο μυαλό μου περιπλανιόταν για 5 χρόνια η ιδέα να κάνω κάτι στην Κύπρο. Κι έτσι έγινε η πρεμιέρα της «Κυπρογένειας» στις 19 Ιουλίου του 2005, στο πολιτιστικό κέντρο του Παν/μίου Κύπρου της οδού Αξιοθέας.

Κι από τότε είμαι ερωτευμένος μ&ε την «Κυπρογένεια» όπως είμαι ερωτευμένος εδώ και πολλά χρόνια με την Αφροδίτη (σαν ιδέα πιο πολύ, παρά σαν μορφή) - την «Κυπρογένεια» Αφροδίτη που ύμνησε η Σαπφώ στο ποίημά της «Κέλομαί Σε Γογγύλα» και το μελοποίησε ο Μανος Χατζιδάκις στο «Μεγάλο ερωτικό». Και μόνο το θηλυκό του ονόματomicron;ς και του επιθέτου που το χαρακτηρίζει τα λεει όλα: τελικά πρόκειται για ένα συγκρότημα θηλυκό! Διαθέτει όλα τα ερωτικά χαρακτηριστικά του ωραίου (αλλά κατά βάθος ισχυρού κατά τη γνώμη μου) φύλου. Όπως η Αφροδίτη, όπως η Κύπρος....

Όσο για το ρεπερτόριο; Κι αυτό θηλυκό γεννήθηκε! Χωρίς ιατρικές παρεμβάσεις και προβλέψεις για το φύλο του. Απλά έτσι γεννήθηκε. Η εξεγερμένη μου «Δράτζαινα», η «Μουζουρού» (αλλιώς «η Παπαδκιά»), η «Πέρτικα» (για τη νύφη), η «Τυλληρκώτισσα» (με στίχους που μιλούν για τη ξενιτιά), η «Δροσούλα», η «Βασιλιτζιά», η «Μεσαορία» (του φίλου μου Ερσέν Σουρουρί που είναι Τουρκοκύπριος και τον αγαπώ όπως όλους τους καλούς μου φίλους). Ακόμα και «η Μάντρα», αλλά και το ορχηστικό μου κομμάτι «Κυπρογένεια» (που φέρει τον ίδιο τίτλο με το συγκρότημα). Αλλοδιάστατες θηλυκές μορφές, παραμυθένιες, θρυλικές, ερωτικές... Ολόκληρη μυθολογία και μυθοπλασία σε μια παράσταση.

Και τα αρσενικά της υπόθεσης, «Ο Σαρατζηνός» του Μιχάλη Χριστοδουλίδη σε ακριτικούς παραδοσιακούς στίχους, «ο Βοσκός» και «ο συρτός Αζιζιές» (ή αζιζές- ο άγιος, δηλαδή, στα τούρκικα). Χωρίς να λείπουν και τα ουδέτερα, «το Δρεπάνιν» (ή «μασσαίριν»), «Τ' αμμάδκια τα γιαλλούρικα», «Το γιασεμίν», τα πιο πολλά με επίκεντρο μια γυναικεία μορφή, μια ερωμένη, μια Κύπρο σε όλες της τις εκφάνσεις.

Η «Κυπρογένεια» δεν είναι ένα γραφικό φολκλορικό συγκρότημα. Αναθεωρεί τα δεδομένα του παρελθόντος και δημιουργεί νέα μουσική που θέλει να είναι λειτουργική για το παρόν και εξελίξιμη για το μέλλον. Αντιπροσωπεύει πιστεύω τη σημερινή πραγματικότητα της κυπριακής μουσικής σκηνής, ντυμένη με την παραδοσιακή στολή της, για να θυμίζει- έστω και στις δύο ώρες μιας συναυλίας ή στα τριάμισι λεπτά ενός τραγουδιού που ακούγεται στο ραδιόφωνο –αυτό που τείνει να ξεχαστεί: την κληρονομιά της παράδοσής μας στην οποία θα ‘πρεπε να είχαμε επενδύσει προ πολλού (κάτι το οποίο καθόλου δεν αμέλησαν οι γείτονές μας). Όλες οι βασικές μουσικές τάσεις στην Κύπρο σήμερα, αντιπροσωπεύονται στο συγκρότημα αυτό: η τζαζ, η ροκ, η δυτικοκλασική μουσική, η παραδοσιακή μουσική του τόπου και της γύρω περιοχής (Ελλάδα, ανατολική Μεσόγειος, Ευρώπη, Βαλκάνια). Και όλα τα μέλη συμμετέχουν δημιουργικά. Με το μεράκι, το πηγαίο ταλέντο τους, τους αυτοσχεδιασμούς τους. Είναι νέοι και θέλουν να δώσουν νέα πνοή στο σκονισμένο παραδοσιακό τραγούδι που δεν μπορεί πια να λειτουργεί όπως παλιά. Η κοινωνία άλλαξε κι αυτό έμεινε στο περιθώριο ως κάτι γεροντικό και γραφικό. Ως ένα είδος προς λαογραφική έρευνα...

Η «Κυπρογένεια» όμως, με τρομπέτα, σαξόφωνο, κλαρίνο, με ηλεκτρικές κιθάρες, με εξωτικά φλάουτα και τύμπανα, αλλά και με λαούτο και βιολί (βιόλα κατ' ακρίβεια!) θέλει να εκμεταλλευτεί αυτό τον πλούτο. Θέλει να ντύσει, διαφορετικά αλλά όχι απρόσωπα, τις υπέροχες μελωδίες που γεννήθηκαν ή που ταξίδεψαν από αλλού στην Κύπρο, με όλο τον σεβασμό και τη γνώση στις ρίζες. Δεν ξενίζει όμως κανέναν, γιατί αυτές οι νέες μουσικές, οι νέοι ήχοι είναι μέρος της κουλτούρας μας πια. Αυτή τη μουσική σπουδάζουν και παίζουν στην Κύπρο οι μουσικοί που θα συνεχίσουν αυτή την παράδοση. Και όχι μόνο στο τοπικό πολιτισμικό πεδίο αλλά και στο Ευρωπαϊκό και στο Παγκόσμιο! Γιατί αυτή είναι η πραγματικότητα. Παγκοσμιοποίηση των πάντων, παγκοσμιοποίηση και της μουσικής. Κι έτσι θα βάλει το λιθαράκι της και η «Κυπρογένεια» για την Κύπρο, για να μπορέσουν και οι γείτονές μας να κατανοήσουν, να απολαύσουν, να αναγνωρίσουν το κυπριακό μουσικό ιδίωμα, μέσα από πιο προσιτά τους ακούσματα. Αυτό ήδη γίνεται με ζωντανές εμφανίσεις στην Κύπρο και στο εξωτερικό αλλά και με την έκδοση τον Νοέμβριο ενός ψηφιακού δίσκου ( cd ) μαζί με live dvd από τις συναυλίες στο Φεστιβάλ «Κύπρια 2006».

Η Κυπριακή τοπολαλιά- θεωρώ ότι μπορούμε να την αποκαλούμε και διάλεκτο- πλούσια όσο καμιά άλλη. Μετά από τόσες ξένες καταβολές από κατακτητές, κέρδισε, κατά την ταπεινή μου γνώμη, κάτι πολύ σημαντικό: την πολυεθνικότητά της! Παράλληλα τόσο αυθεντικά Ελληνική, με αρχαιοελληνικές λέξεις, μέρος του καθημερινού λόγου των Κυπρίων. Πόσα τραγούδια θα μπορούσαν να γραφτούν σ' αυτή την υπέροχη διάλεκτο! Ας μην την αφήσουμε σε χέρια επιτήδειων που την χειρίζονται κακότροπα και την γελοιοποιούν ή την «σνομπάρουν». Ας την αφήσουμε να αναπνεύσει, ως ζωντανός οργανισμός που είναι, «ν' απλώσει ρίζες τζαι κλωνιά, ν' ανοίξουν οι αθθοί της» (στίχοι από τη «Δράτζαινα»).

Η Δράτζαινα, λοιπόν, δεν είναι για μένα ένα απλό τραγούδι, όπως τα αλλά περίπου 550 που έχω γράψει. Είναι η βάση της ιδεολογίας μου για το πώς βλέπω να εξελίσσεται η κυπριακή μουσική σήμερα. Σε επίπεδο στίχου και θεματολογίου παρμένου από τη σημερινή πραγματικότητα (με την παράδοση των μεγάλων μας ποιητών με αντιπροσωπευτικότερο, κατά τη γνώμη μου, το Βασίλη Μιχαηλίδη), σε επίπεδο εκτέλεσης, ενορχήστρωσης, ερμηνείας. Η Δράτζαινα είναι η Κύπρος ως τόπος Μια αγνή μορφή, παρθένα κι ανεξερεύνητη, που θα πρέπει όμως να μεταμορφωθεί σε ένα μυθικό τέρας (σαν κι αυτό που βρίσκουμε στους ακριτικούς θρύλους και στα παραμύθια) για να απαλλαχθεί από αυτούς που την παραβιάζουν ασύδοτα και συστηματικά «τζαι ξένους τζαι δικούς της». Ένα τραγούδι για την σημερινή πολιτικοκοινωνική πραγματικότητα που θα μπορούσε να γραφτεί ίσως σε οποιαδήποτε άλλη εποχή της ιστορίας του νησιού.

Θέλω να πω κάτι για το λαούτο! Είδος προς εξαφάνιση στην Κύπρο. Το πιο βασικό συνοδευτικό παραδοσιακό όργανο σ' ολόκληρο τον Ελληνισμό- με παράλληλα απίστευτες σολιστικές ικανότητες που πολλοί Ελλαδίτες μουσικοί ανέπτυξαν. Απολλώνιο και ταυτόχρονα Διονυσιακό, γεμάτο ευαισθησίες που μπορούν όμως να μετατραπούν σε γλέντι ή να προκαλέσουν οξεία διαμαρτυρία και εξέγερση. Πολυδιάστατο όργανο, απρόβλεπτο, γεμάτο αποκαλύψεις ψυχής. Αλλά και τόσο αδικημένο σ' αυτό τον ανυποψίαστο τόπο. Η «Κυπρογένεια» δεν υπάρχει χωρίς αυτό.

Κι ακόμα θέλω να πω για τους τουρκοκύπριους που συμμετέχουν σ' αυτό το σχήμα. Εκτός από καταπληκτικοί μουσικοί, είναι και αδελφικοί μου φίλοι, από τότε που άνοιξαν τα θλιβερά οδοφράγματα. Τους αγαπώ και τους ευχαριστώ όπως και όλους τους άλλους κύπριους μουσικούς που συμμετέχουν. Δίνουν άλλη διάσταση, πιο «εξωτική», στο σχήμα, αλλά πάντα κυπριακή γιατί είναι κι αυτοί κύπριοι.

Δεν ξέρουμε τι στερήσαμε στους εαυτούς μας. Πόση χαρά δημιουργίας χάσαμε από άγνοια. Οι νέοι είναι αυτοί που θα πάρουν τη σκυτάλη τώρα- νέος είμαι κι εγώ. Δίνω όλο μου το είναι, για να μοιραστώ έστω και κάτι μαζί τους από αυτό το ταξίδι στην Κυπρογένειά μου Ιθάκη -που ακόμη δεν την βρήκα ομολογώ- κι ούτε θέλω να την βρω νομίζω- γιατί περισσότερο χαίρομαι το ταξίδι!

Η δράτζαινα (στίχοι- μουσική Λάρκος Λάρκου)

Αχ! να' σουν δράτζαινα τρανή, δρακούνα αρκωμένη
να τρέμουσιν αντάν φανείς της γης οι κολασμένοι.
Έρκουνται τζαι ρημάσσουν σε, ποθούν την ομορκιάν σου,
για τούντην θέσην που κρατείς δαρκώννουν την θωρκάν σου.

Σκλάβα ασκλάβωτη, θαρρώ, εν να' σαι εσού για πάντα,
σε ξένα σιέρκα, απόσπαστη, να μεν σου δκιουν αμάντα.
Έναν κουτσίν, κυνόστομον, που προίτζησεν η φύση
ζηλεύκει το η ανατολή, ζηλεύκει το τζι η δύση.

Αν είχαν τα βουνά φωνήν τζι οι θάλασσες τζι οι τόποι,
φωνήν να βάλουν ν ακουστεί σ΄ανατολήν τζι ευρώπη,
να μολοήσουν τα δεινά τζαι τα παράπονά τους
μέσ' τους ανέμους τους κακούς πως δέρνεται η καρκιά τους.

Μα μέσ' την τύχην την στραβήν που φέραν οι οχτροί σου
άπλωσες ρίζες τζαι κλωνιά τζι αννοίξαν οι αθθοί σου
τζαι μέσ' την μαύρην προσφυγιάν έτρεξεν το νερόν σου,
εσύβρασεν ο ήλιος σου τζι άθθισεν τον δεντρόν σου.

Μα πε μου εσού δεντρόν τωρά ,δεντρόν, τζείν' τους καρπούς σου
Με ποιους να τους δκιαμοιραστείς, με ξένους ή δικούς σου;
Στην μιαν μερκάν η ανατολή, στην άλλην η Ευρώπη
Τζι οι ρίζες σου μοιράζουνται σαν να ναι δκυο οι τόποι.

Αχ! να σουν δράτζαινα τρανή, δρακούνα αρκωμένη
εθ θα φηννες κάθε λοής να μπαιννοβκαίννουν ξένοι.
Τζι όσοι περνούν τζαι τζυβερνούν τζι ορίζουσιν την γη σου
να τρέμουν μόλις σε γροικούν-τζαι ξένοι τζαι δικοί σου.

Αχ! να σουν δράτζαινα τρανή, δρακούνα αρκωμένη
να τρέμουσιν αντάν φανείς της γης οι κολασμένοι.

 
Untitled Document
GREEK ENGLISH

Untitled Document
Untitled Document
Καταχωρείστε το email σας για
να λαμβάνετε τα νέα μου.

 

Untitled Document
Design and Development by:
Exarsis Business Solutions Ltd
Copyright © 2007. Larkos Larkou. All rights reserved.